اطاعت و هر عمل مورد خشنودى خدا است از معصيت و هر عملى كه موجب غضب او باشد ، و فرقان در رأى و نظر جدا كردن فكر صحيح است از فكر باطل ، همه اينها نتيجه و ميوه اى است كه از درخت تقوا به دست مىآيد ، در آيه شريفه هم فرقان مقيد به يكى از اين چند قسم تفرقه نگشته ، و اطلاقش همه را شامل مىشود ، علاوه بر اينكه در آيات قبلى تمامى خيرات و شرور را ذكر كرده بود ، پس فرقان در آيه مورد بحث شامل همه انحاء خير و شر مىشود ، چون همه احتياج به فرقان دارند . نظير آيه مورد بحث از جهت معنا آيه شريفه « وَمَنْ يَتَّقِ اللَّه يَجْعَلْ لَه مَخْرَجاً وَيَرْزُقْه مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه فَهُوَ حَسْبُه » « 1 » است . و معناى « تكفير سيئات و آمرزش » در سابق ذكر شد ، و آيه شريفه در حقيقت به منزله خلاصه گيرى مطالب و اوامر و نواهيى است كه آيات سابق متضمن آن بود . و معنايش اين است كه : اگر از خدا بترسيد موجبات رضاى خدا براى شما مشتبه به موجبات سخطش نمىشود ، و اوامر و نواهيى كه بيان كرديم به يكديگر مختلط نمىگردد ، علاوه اگر از خدا بترسيد خداوند گناهان شما را تكفير نموده و شما را مىآمرزد و خداوند داراى فضل عظيم است . بحث روايتى در كافى به سند خود از عقيل خزاعى از امير المؤمنين ( ع ) روايت كرده كه فرمود : رعب و ترسيدن از جهاد با كسانى كه بايد با آنان جهاد كرد و آن كسانى كه يكديگر را در ضلالت پشتيبانى مىكنند خود ضلالت در دين و ذلت و خوارى در دنيا است ، علاوه بر اينكه مسلمان را مستوجب آتش مىكند ، چون مرعوب شدن و ترسيدن انسان را وادار به فرار از زحف ( جنگ ) مىكند ، و خداوند در باره اين عمل نكوهيده فرموده : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الأَدْبارَ - ) * اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد وقتى با كفار در جنگ روبرو مىشويد پشت به ايشان مكنيد » « 2 » . و در كتاب فقيه و علل به سند خود از ابن شاذان روايت كرده كه گفت : حضرت رضا

--> ( 1 ) و كسى كه از خدا بترسد خداوند برايش مخرجى قرار داده و از جايى كه گمانش را ندهد روزيشان مىدهد و كسى كه بر خدا توكل كند پس او وى را بس است . سوره طلاق آيه 3 ( 2 ) كافى ج 5 ص 36